PETYCJA W SPRAWIE OCHRONY TERENU ALT BUCHHOLZ (STARE BUKOWO)
do wszystkich zainteresowanych
1. Władze Uniwersytetu Szczecińskiego
2. Prezydent Miasta Szczecin
3. Rada Miasta Szczecin
4. Krajowy Zasób Nieruchomości
5. Państwowa Rada Ochrony Przyrody
6. Ministerstwo Klimatu i Środowiska
do wiadomości:
-Prokuratoria Generalna
-Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego
-Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Warszawie
-media
Wobec kolejnej próby sprzedaży przez Uniwersytet Szczeciński terenu zielonego przy dawnym folwarku Alt Buchholz (działka 10/6, obręb 3067) wzywamy władze Uniwersytetu Szczecińskiego, Gminę Miasto Szczecin oraz wszystkie zainteresowane strony do zorganizowania i podjęcia wspólnych rozmów w celu wypracowania rozwiązania, które pozwoli zachować ten wyjątkowy obszar i zapobiegnie jego zabudowie.
Nie można zgodzić się z twierdzeniem zawartym w oświadczeniu Uniwersytetu Szczecińskiego, że sprzedaż działki „nie godzi w interes społeczności lokalnej”. Od sześciu lat mieszkańcy prowadzą działania na rzecz ochrony Alt Buchholz w ramach inicjatywy „Uratujmy Alt Buchholz”. W czasie prac nad aktualizacją Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Szczecina w 2022 roku do Urzędu Miasta wpłynęły liczne wnioski o objęcie tego terenu ochroną . Powstały dwa listy otwarte skierowane do władz miasta i uczelni, odbyły się demonstracje, społeczne akcje sprzątania oraz spacery edukacyjne po terenie dawnego folwarku i parku podworskiego.
Już cztery lata temu jako strona społeczna złożyliśmy do Urzędu Miasta wniosek o utworzenie Zespołu Przyrodniczo-Krajobrazowego „Stare Bukowo - Alt Buchholz”, opierając go na opiniach uznanych specjalistów z zakresu urbanistyki i botaniki oraz stanowisku Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska. Z kolei w 2024 roku, podczas pierwszej próby sprzedaży działki przez Uniwersytet Szczeciński, zorganizowaliśmy protesty, które przy wsparciu środowisk społecznych i radnych doprowadziły do wstrzymania przetargu.
Obecna próba sprzedaży ponownie spotkała się z szerokim sprzeciwem społecznym. Sprawa wzbudza zainteresowanie zarówno lokalnych, jak i ogólnopolskich mediów, a dyskusja prowadzona przez mieszkańców pokazuje, że przyszłość tego miejsca nie jest im obojętna. Alt Buchholz od lat postrzegane jest jako jedno z najcenniejszych terenów zielonych północnego Szczecina - miejsce spacerów, rekreacji i kontaktu z naturą dla mieszkańców wielu okolicznych osiedli. Trudno więc uznać, że jego przyszłość nie dotyczy lokalnej społeczności.
Należy również zauważyć, że ewentualna zabudowa tego terenu stoi w sprzeczności m.in. z Europejskim Zielonym Ładem i Europejskim Prawem o Klimacie, art. 5 Konstytucji RP, Polityką Ekologiczną Państwa 2030 ̶ strategią rozwoju w obszarze środowiska i gospodarki wodnej - PEP2030, a nawet ze Strategią Rozwoju Szczecina na lata 2025-2035, zwłaszcza z celami strategicznymi w wymiarze klimatyczno-środowiskowym.
Dodatkowe kontrowersje budzi fakt, że nieruchomość została przekazana Uniwersytetowi Szczecińskiemu nieodpłatnie przez Skarb Państwa z przeznaczeniem na realizację celów statutowych uczelni. Obecnie planowana jest jej sprzedaż za wielomilionową kwotę.
Mieszkańcy sprzeciwiają się również obowiązującym zapisom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z 2010 roku, które dopuszczają zabudowę mieszkaniową tego obszaru. Radni Rady Miasta złożyli już dwie interpelacje do Prezydenta Szczecina, zwracając uwagę na konieczność rozważenia utworzenia na tym terenie Zespołu Przyrodniczo-Krajobrazowego.
Istnieje wiele argumentów przemawiających za trwałym zachowaniem tego obszaru w obecnym stanie. Teren sąsiaduje z różnymi formami ochrony przyrody, w tym z projektowanym rezerwatem przyrody. Znajdują się tu cenne mokradła oraz siedliska chronionych gatunków, między innymi kumaka nizinnego. Zachowały się także wyjątkowe walory krajobrazowe i historyczne, takie jak park podworski ze starodrzewem, ruiny dawnego folwarku oraz zabytkowy głaz z inskrypcjami.
Nie można również pomijać znaczenia tego miejsca dla klimatu miasta. Obszar pełni ważną funkcję retencyjną, wspiera naturalną wymianę powietrza i stanowi element korytarza ekologicznego łączącego Puszczę Wkrzańską z terenami zieleni miejskiej. Jego zabudowa oznaczałaby bezpowrotną utratę cennych siedlisk, starodrzewu oraz charakterystycznego krajobrazu tej części Szczecina.
Warto również spojrzeć na sprawę z perspektywy rozwoju miasta. Szczecin od lat zmaga się z niekorzystnymi trendami demograficznymi i spadkiem liczby mieszkańców, dlatego przeznaczanie kolejnych terenów zielonych pod zabudowę mieszkaniową trudno uznać za odpowiedź na rzeczywiste potrzeby miasta. Byłby to kolejny przykład rozlewania się zabudowy na obszary cenne przyrodniczo i rekreacyjnie, zamiast lepszego wykorzystania terenów już zurbanizowanych.
Proponujemy, aby punktem wyjścia do rozmów był złożony w 2022 roku wniosek o utworzenie Zespołu Przyrodniczo-Krajobrazowego „Stare Bukowo - Alt Buchholz”, obejmującego tereny po obu stronach ulicy Wkrzańskiej. Rozwiązanie to pozwoliłoby pogodzić ochronę przyrody, zachowanie dziedzictwa historycznego oraz potrzeby mieszkańców.
Apelujemy do władz Gminy Miasta Szczecin i Uniwersytetu Szczecińskiego o podjęcie wszelkich dostępnych działań zmierzających do ochrony tego miejsca. W przypadku sprzedaży nieruchomości możliwości zachowania jej obecnego charakteru mogą zostać bezpowrotnie utracone, a odwrócenie skutków takiej decyzji będzie niemożliwe.
Interes mieszkańców oraz ochrona wspólnego dobra powinny mieć pierwszeństwo przed doraźnymi korzyściami finansowymi i proceduralnymi wynikającymi z obowiązujących zapisów planistycznych.